Главная / Старшие классы / Родной язык и литература

XX гасыр башы: “Фатиха Аитова мәктәбе”

Скачать
57 КБ, 320400.doc Автор: Хасанзянова Клара Ахметовна, 20 Мар 2015

XX гасыр башы: “Фатиха Аитова мәктәбе”

“Әйдә халыкка хезмәткә,

Хезмәт эчендә йөзмәккә!”

Габдулла Тукай

Үзен хөрмәт иткән һәр халык үз халкының тарихын яхшы белергә тиеш. Татар халкында мәгърифәтчелек үсешенең тарихын өйрәнү зур әһәмияткә ия.

Халкыбызның аңын, рухи һәм матди культурасын үстерүдә мәгърифәт учаклары-мәктәп һәм мәдрәсәләр мөһим роль уйнаган.

Дәверләр үткән саен халыкның аң-белемгә омтылышы үсә барган. Мәктәп ачу, мәдрәсә тоту традицияләре гасырлар аша килгән. Әлбәттә, бу уку йортларының мәсләге дини булган. Моның шулай икәнлегенә дәлилләрне гарәп сәяхәтләре әсәрләреннән һәм фәнни хезмәтләреннән күрәбез.

Россия империясенең законнары буенча мөселман уку йортларына, мәктәп-мәдрәсәләргә дәүләт казнасыннан бер тиен дә акча бирелмәгән.

Мәгърифәтсез, томана халыкны буйсындыру, коллыкта тоту җиңелрәк бит. Мәктәпләр бары тик байлар һәм мәхәллә халкы хисабына гына яши алганнар. Халыкның аң-белемгә омтылышын күреп, татар байлары яңа мәктәп-мәдрәсә ачу өчен акча кызганмаганнар. Мәктәпләрдә дин белеменнән тыш сәүдә һәм тормыш-көнкүрешне үстерүгә ярдәм итәрлек, тормыш өчен кирәкле дөньяви фәннәрне дә (математика, физика, химия, география, тарих, чит телләр) укытканнар. Дин әһелләренең күпчелеге ихлас күңелдән халыкка хезмәт итәргә, төпле аң-белем бирергә омтылган.

Халкыбызның аң-белемгә омтылуы татарча китап басу эшенең алга китүе дә күрсәтә. Китап басу өлкәсендә Казан Россия шәһәрләре арасында иң алдынгы урынны тота. Татар мәдәниятенең бөек чоры – XX йөз башы. XX йөз башының Октябрь инкыйлабына кадәр, кыска гына вакытта, татар халкы, бай тарихи-мәдәни мирасын өлге итеп, милләт буларак өлгерде, көн тәртибендә милли мөстәкыйльлек мәсьәләсен яңадан алга куя алды.

Татар рухи мәдәниятен тәрәкъкый иттерү юлында берничә буыннар дәвамында хезмәт күрсәткән аерым шәхесләр, бөек шагыйрьләребез, язучыларыбыз, галимнәребез, тарихчылар, хәтта аерым нәселләр бар... Күпләренең иҗаты, көрәше- халкыбыз мәдәнияте, әдәбияты, сәнгатьнең алтын фонды, йөзек кашы булып тора.

Шагыйрьләр Габдулла Тукай, Сәгыйть, Закир Рәмиевлар, Мәҗит Гафури, Гафур Коләхмәтов, әдипләребез Фатих Әмирхан, Галимҗан Ибраһимов, Шәриф Камал, драматурглар Галиәсгар Камал, Мирхәйдәр Фәйзи һәм башкалар. Халыкны аң-белемле итүдә күренекле шәхесләребез Гаяз Исхакый, Шиһабетдин Мәрҗәни, Фәхреддиновлар нәселе, Кәримиләр, Шәрәфләр, Терегуловлар, Исмагыйль Гаспралы, Апанаевлар, Габәшиләр, Яушевлар нәселе һәм башкаларны күрсәтеп китәргә мөмкин.

Бу данлы исемнәрне кемнәр генә белми. Шулар арасында Яушевлар нәселеннән, мөселман хатын-кызларын аң-белемле итүдә зур өлешен керткән Фатиха Яушева –Аитованың хезмәтләре мәңгелек.


Автор: Хасанзянова Клара Ахметовна
Похожие материалы
Тип Название материала Автор Опубликован
документ XX гасыр башы: “Фатиха Аитова мәктәбе” Хасанзянова Клара Ахметовна 20 Мар 2015
документ XIX- XX гасыр татар һәм рус әдипләренең иҗатлары аша мәхәббәт лирикасы белән танышу Ханнанова Миляуша Хатиповна 20 Мар 2015
документ Разработка урока по обществознанию в 11 классе по теме «Права человека и гражданина: история развития в XX веке” Артемихина Татьяна Геннадьевна 7 Дек 2015
документ «Детективлар мәктәбе” сценарий Рамазанова Розалия Гарифулловна 1 Апр 2015
разное Детский рассказ XX века Алексеева Юлия Рустамовна 12 Мая 2015
разное Детский рассказ XX века Алексеева Юлия Рустамовна 12 Мая 2015
документ “Авыл мәктәбе шартларында бала шәхесен тәрбияләү” Багманова Эльмира Миннияровна 15 Окт 2015
документ Урта гасыр әдәбияты Садриева Алия Габдулловна 20 Мар 2015
документ 21 нче гасыр бәласы Багавиева Рямзия Габдуллазановна 20 Мар 2015
документ Урта гасыр әдәбияты буенча тестлар Сираева Разина Габдулхаевна 20 Мар 2015
документ Урта гасыр әдәбиятына йомгак Сираева Разина Габдулхаевна 20 Мар 2015
документ СПИД-гасыр бәласы.... Сибгатуллина Лилия Галихановна 1 Апр 2015
видео Искусство XX века. Авангардизм Сорокина Агнесса Ивановна 20 Мар 2015
документ Даты XX век Сладков Александр Николаевич 31 Мар 2015
документ советы родителям Аитова Вероника Валерьевна 30 Мар 2015
разное Свидетельства о курсах повышения квалификации Аитова Людмила Александровна 9 Апр 2015
документ Х. Сарьянның “ Бер ананың биш улы” әсәре буенча йомгаклау дәресе. Рамазанова Розалия Гарифулла кызы Биектау районы Коркачык мәктәбе Рамазанова Розалия Гарифулловна 31 Мар 2015
документ Элективный курс "Можно ли было изменить историю XX века? История XX века через призму событий и деятельности реформаторов" Тимофеев Владимир Викторович 21 Мар 2015
презентация, документ Конспект урока«Образ Петербурга в произведении русских писателей рубежа XIX-XX и XX-XXI веков» Колычева Яна Александровна 23 Янв 2016
документ ПОУРОЧНЫЕ ПЛАНЫ ПО ИСТОРИИ РОССИИ XX- нач. XXI в. 11 класс ПОУРОЧНЫЕ  ПЛАНЫ ПО  ИСТОРИИ  РОССИИ  XX- нач. XXI в. 11 класс По учебнику А.А.Левандовского, Ю.А.Щетинова, С.В.Мироненко «История России. XX- нач. XXI века. 11 класс Губенина Лариса Николаевна 21 Мар 2015
документ Борынгы һәм Урта гасыр әдәбияты буенча сораулар Муллагалеева Гузель Нургалиевна 20 Мар 2015
документ "Джаз - искусство XX века" Пинчук Наталья Анатольевна 20 Мар 2015
документ С.П.Дягилев и русский балет начала XX века. Никитчук Юлия Николаевна 20 Мар 2015
документ Литературные объединения 20-х годов XX века Литвиненко Светлана Юрьевна 20 Мар 2015
документ Контрольная работа "Русская литература XX века" Шведова Екатерина Сергеевна 20 Мар 2015
презентация Военная форма в кадетских корпусах XVIII - начала XX века Синева Оксана Александровна 20 Мар 2015
презентация "Стресс- чума XX Iвека" Варганова Светлана Алексеевна 20 Мар 2015
документ Конспекты уроков МХК. Культура XX века Тренкунова Светлана Константиновна 20 Мар 2015
документ Джаз - искусство XX века. Жданова Светлана Алексеевна 20 Мар 2015
документ Пространство и время в творчестве композиторов XX века. Костенич Ирина Андреевна 20 Мар 2015
презентация Основные направления развития зарубежной живописи XX века. Гулдаева Салихат Магомедовна 20 Мар 2015
презентация Россия в XX веке Сальникова Алла Егоровна 20 Мар 2015
документ Элективный курс "Музыкальное искусство XX века" Кабилова Светлана Фаизовна 20 Мар 2015
документ Конспект урока «Поэзия начала XX века» Пакина Татьяна Александровна 20 Мар 2015
презентация Абстракционизм в изобразительном искусстве XX века Рассохина Елена Анатольевна 21 Мар 2015
разное Классный час "Атомная трагедия XX века" Грек Юлия Владимировна 21 Мар 2015
документ Итоговый тест "Россия в начале XX века". Эккардт Галина Анатольевна 21 Мар 2015
документ Эссе «Лучшее педагогическое изобретение XX века» Гончарова Надежда Николаевна 21 Мар 2015
разное Экономическое развитие России в начале XX века Кузнецова Лариса Николаевна 21 Мар 2015
документ Российский ДВ в XIX начале XX века. Лещенко Виктория Петровна 21 Мар 2015