Главная / Старшие классы / Родной язык и литература

Татар теленнән ачык дәрес. Каршы куючы теркәгечләр.

Скачать
1.76 МБ, 302750.ppt Автор: Алтынбаева Светлана Сагидулловна, 20 Мар 2015

Тема. Каршы куючы теркәгечләр

Максат. 1.Укучыларга каршы куючы теркәгечләр турында төшенчә бирү.

2. Бәйләгеч сүз төркемнәре белән танышуны дәвам итү, алган

белемнәрне ныгыту.

3.Сөйләм телен, матур язу күнекмәләрен үстерү.

4. Мөстәкыйльлелек тәрбияләү.

Җиһазлау. Дәреслек (Ф.С. Сафиуллина.7 нче класс.)

Гаилә һәм кыш темасына карата рәсемнәр.

Дәрес барышы.

I. Оештыру өлеше.

-Исәнмесез, укучылар! Утырыгыз. Хәзер безнең татар теле дәресе. Бүген без дәресебез барышында каршы куючы теркәгечләргә төшенчә бирербез, бәйләгеч сүз төркемнәре турында алган белемнәрне ныгытырбыз, бәйләнешле сөйләм телен үстерү өстендә эшләрбез. Моның өчен мин сездән дәрестә игътибарлы булуыгызны сорыйм.

II. Актуальләштерү.

-Укучылар! Узган дәрестә без сезнең белән “Яңа ел киче”, “Кышкы табигать”, “Кыш һәм җәнлекләр” дигән темаларга төркемнәрдә сочинение язган идек. Хәзер һәр төркемнең иң уңышлы хикәясе белән таныштып китәрбез. Ә сезгә бирем:

а) һәр калган 2 төркем укучылары бу сочинениягә тәкъдимнәр кертәләр;

б) ә үз төркем укучылары сочинение кайсы ягы белән уңышлы, якларга әзерләнәләр.

- Беренче төркемдә иң уңышлы сочинение Закуанов Русланда.

(Тәкъдимнәр: 1)Азнакаебызда яңа елга әзерлек турында өстәргә була иде; 2) шигырь юллары булса, уңышлырак булыр иде.

Үз төркеме уңышлы ягы дип милли йолаларыбызны искә алу ытурында язуны атый.)

-Икенче төркемдә иң уңышлы сочинение Хилова Катяда.

(Тәкъдимнәр: 1) әйләнеп кайткан кошларга кешеләр тарафыннан кирәкле ярдәм турында язылса, 2) кошларны күбрәк атаса уңышлырак булыр иде.

Хуплау: татар халык иҗатыннан мәкальләрне уңышлы кулланган.)

  • Өченче төркемдә иң уңышлы сочинение Әпсәләмов Эмильдә.
  • (Тәкъдимнәр: 1)Кышын йоклый торган җәнлекләрне атаса уңышлырак булыр иде; 2) мәкальләр кулланса уңышлырак булыр иде.

    Хуплау: Кошларга һәм җәнлекләргә үз гаиләсе белән ярдәм итүләре турында язуы бик уңышлы.)

  • Рәхмәт, укучылар, бик яхшы!
  • III. Яңа материал өстендә эш.

    - Укучылар, тактадагы әйтемгә игътибар итегез әле.

    Дөнья матур, тик матур итеп гомер итә белсәң.

  • Сез бу әйтемне ничек аңлыйсыз?
  • (Укучылар җавабы: Тәртипле булып, яхшы укысаң; үз гаиләңдә әти-әниле булып яшәсәң; гаиләңне, туганнарыңны, гомумән, кешеләрне хөрмәт итә белсәң, әлбәттә, дөнья матур булачак.)

    - Әйе, укучылар. Гаиләле кеше, әлбәттә, бик бәхетле кеше. Нәрсә соң ул гаилә? Гаиләгә кемнәр керә?

    (Укучы җавабы: гаилә ул - синең белән бер өйдә яшәүче җан ияләре, ә мәктәпкә килсәк, бер сыйныфта укучы сыйныфташлар, укытучылар. Татар халкының бөек шагыйре Габдулла Тукай менә бу шигырендә хәтта песине дә үзенең гаилә әгъзәсе итеп күрсәтә . Шигырь укыла.)

    -Ярый укучылар, бик яхшы. Ә хәзер җөмләнең төзелешенә игътибар итик.

    ( Кушма җөмлә. Беренчесе: дөнья матур; икенчесе: тик матур итеп гомер итә белсәң.)

    - Бу җөмләне сүз төркемнәре һәм җөмлә кисәкләре ягыннан тикшерик әле.

    - Балалар, кайсы сүз төшеп калды?

    (Тик сүзе)

  • Карагыз әле, бу сүз җөмләдә нинди рольне үти соң?
  • (Ул ике гади җөмләне үзара теркәргә ярдәм итә)

    -Димәк, тик сүзе турында нәрсә әйтә алабыз?

    ( Тик сүзе ярдәмлек сүз төркеменә керә. Аны без теркәгеч дип атыйбыз.)

    - Балалар, ә хәзер сыйныф эше дәфтәрләрен ачабыз, бүгенге числоны, теманы, тактадагы матур язу күнегүе - әйтемне дәфтәргә күчереп язабыз.

    IV. Яңа теманы ныгыту.

    -Балалар, ә хәзер күрмә диктант язабыз, поляга к/д дип куегыз. Чират буенча һәр төркемнән берәр укучы такта алдына чыга бара. Җөмлә кисәкләре ягыннан тикшерәбез. Җөмләнең төрен атыйбыз.

    Күрмә диктант.

    1. Кош канаты белән, ә гаилә татулыгы белән көчле.

    (Гади җөмлә. Ә теркәгече тәмамлыкларны бәйләү өчен килгән.)

    2. Киек җәнлек оясыз яши ала, әмма кешеләргә гаиләсез яшәве авыр.

    ( Бу кушма җөмлә, әмма теркәгече гади җөмләләрне үзара бәйләү өчен кирлгән.)

    3. Тату гаиләдә ял итәсең, ә тавышлы гаиләдә арып бетәсең. (Гади җөмлә. Ә теркәгече хәбәрләрне бәйләү өчен килгән.)

    -Укучылар, әйдәгез теркәгечләргә билгеләмә биреп карыйк.

    ( Җөмлә кисәкләрен һәм кушма җөмләдә гади җөмләләрне бәйли торган бәйләгеч сүз төркеме теркәгеч дип атала. Союз связывает однородные члены и простые предложения в составе сложного.)

    - Укучылар, каршы куючы теркәгечләр белән танышып, аларны рус теленә тәрҗемә итик әле.

    Каршы куючы теркәгечләр.
    Противительные союзы.

  • Ләкин а
  • Ә но
  • Әмма да( = но )
  • Тик однако ( же )
  • Бәлки зато
  • Исә
  • Бары
  • V. Ял вакыты.

  • Хәзер ял итеп алабыз. Күзләргә гимнастика ясыйбыз.
  • Күзләрне йомабыз, ачабыз,

    Тәрәзәгә карыйбыз;

    Стенага, түшәмгә,

    Аннан торып басабыз.

    Бу бармагым – бабаем,

    Бу бармагым – әбием,

    Бу бармагым – әтием,

    Бу бармагым – әнием,

    Ә бу бармагым – мин илә.

    Без барчабыз – дус гаилә.

    Кулларны күтәрәбез,

    Аннары төшерәбез.

    Алга да иеләбез,

    Артка да бөгеләбез,

    Сикергәләп алабыз да,

    Урынга утырабыз.

    VI. Үткән материалны ныгыту.

  • Укучылар, хәзер ярдәмлек сүз төркемнәре темасына тест сорауларына җавап бирәбез, бердәм дәүләт имтиханнарына әзерлекне дәвам итәбез.
  • 1. Хаталы сүзтезмәне табыгыз.

    1) акыллы бала;

    2) кыйбат мисал;

    3) буталчык мәсьәлә.

    2.Фразеологизмны бер сүз белән әйтегез.

    Куян йөрәк

    1)хәйләкәр;

    2) батыр;

    3) куркак.

    3. Нокталар урынына кереш сүзне сайлап языгыз.

    ..., мин кичә аның туган көненә бара алмадым.

    1) минемчә ;

    2) кызганыч ;

    3) зинһар.

    4. Кирәкле алмашлыкны сайлап языгыз.

    ... абыйсының яңа машинасы бар.

    1) минем ;

    2) синең ;

    3) аның .

    5.Дөрес җавапны табыгыз!

    Көзен кыр эшләре беткәч, нинди бәйрәм була?

    1) Нардуган;

    2)Нәүрүз;

    3)Сөмбелә.

    6. Бу фигыль нинди заманда?

    Узган җәйне мин диңгез буена бардым.

    1)хәзерге заман;

    2) билгеле үткән заман;

    3) билгесез үткән заман

    VII. Төркемнәрдә мөстәкыйль эш.

  • Рәсемнәргә туры китереп, теркәгечләр белән җөмләләр төзибез.
  • I төркем – “Күңелле ял итәбез”

    II төркем – “Чаңгы ярышында”

    III төркем – “Мәктәптә ярыш”

  • Йомгаклау өлеше.
  • Бүген дәрестә нәрсә өйрәндек?
  • Нинди темаларга сөйләштек?
  • - Дәрескә нәтиҗә ясыйбыз. Билгеләр куябыз.

  • Өй эше: I төркем - каршы куючы теркәгечләр белән “Спорт һәм сәламәт яшәү рәвеше елы” темасына кечкенә хикәя язарга.
  • II төркем - әдәбият дәреслегеннән теркәгечләр кергән 3 җөмлә табып яза.
  • III төркем – каршы куючы теркәгечләр белән 5 җөмлә уйлап язарга.
  • - Укучылар, дәресебез тәмам, ял итегез.


    Автор: Алтынбаева Светлана Сагидулловна
    Похожие материалы
    Тип Название материала Автор Опубликован
    презентация Татар теленнән ачык дәрес. Каршы куючы теркәгечләр. Алтынбаева Светлана Сагидулловна 20 Мар 2015
    документ Ялгызлык исемнәр, татар теленнән ачык дәрес, 3 класс Фахрисламова Зиля Фатиховна 7 Дек 2015
    документ 1-3 класс өчен Татар теленнән ачык дәрес Шаяхметова Нурфия Рафаиловна 21 Дек 2015
    документ 8нче сыйныфның татар төркемендә татар теленнән ачык дәрес план-конспекты "Аергыч һәм аның белдерелүе". Ганеева Лира Габдулхаковна 20 Мар 2015
    презентация, документ 4 сыйныфта татар теленнән "Тиңдәш кисәкләр арасында теркәгечләр" темасы буенча дәрес эшкәртмәсе Хусаенова Рамзия Рауфовна 20 Мар 2015
    разное 4 НЧЕ СЫЙНЫФТА ТАТАР ТЕЛЕННӘН АЧЫК ДӘРЕС Алямова Гулькей Усмановна 20 Мар 2015
    разное 4 НЧЕ СЫЙНЫФТА ТАТАР ТЕЛЕННӘН АЧЫК ДӘРЕС Алямова Гулькей Усмановна 20 Мар 2015
    документ "Синтетик иярченле кушма җөмләләрдә тыныш билгеләре" - 9сыйныфта татар теленнән ачык дәрес. Файзрахманова Кадрия Фартовна 20 Мар 2015
    документ Татар теленнән ачык дәрес "Фигыльләрнең күпмәгънәлелеге". Хисматуллина Фания Мирзовна 29 Янв 2016
    документ Татар теленнән ачык дәрес эшкәртмәсе. Иксанова Ландыш Марсовна 31 Мар 2015
    презентация, документ Сингапур структурасы буенча 6 нчы сыйныфта татар теленнән “ Фигыльләрне гомумиләштереп кабатлау” темасына дәрес эшкәртмәсе. "Ачык дәрес" тә басылып чыкты. Мустафина Ильгамия Мингалиевна 2 Мар 2016
    презентация, документ 5нче сыйныфның рус төркемендә татар теленнән ачык дәрес план-конспекты"Куркак юлдаш"тексты өстендә эш. Ганеева Лира Габдулхаковна 20 Мар 2015
    презентация 7нче сыйныфның рус төркеме өчен татар теленнән “Теркәгечләр ” темасына презентация Зарипова Зульфия Мубаракзяновна 20 Мар 2015
    документ Татар теленнән дәрес планы Сайранова Резеда Тависовна 20 Мар 2015
    документ Татар теленнән дәрес эшкәртмәсе Аскарова Альбина Шафхатовна 14 Янв 2016
    разное Татар теленнән з сыйныф өчен дәрес конспекты. Гарифуллина Зухра Зуфаровна 15 Сен 2015
    документ Татар теленнән дәрес планнары 10 класска татар классына Сафина Роза Идрисовна 20 Мар 2015
    документ Татар теленнән дәрес планнары 6 класска татар төркеменә Сафина Роза Идрисовна 20 Мар 2015
    документ Р.Вәлиеваның "Туган көндә" хикәясе буенча ачык дәрес(3 нче сыйныф татар төркеме) Сафиуллина Гульфия Минехаковна 20 Мар 2015
    документ 6нчы сыйныфтагы рус төркемнәре өчен татар теленнән дәрес эшкәртмәсе. Сыйфат. Сыйфат дәрәҗәләре. Ямалеева Вероника Владиславовна 20 Мар 2015
    документ 2 нче сыйныфта татар теленнән Сингапур методикасын кулланып дәрес планы. Закирова Сания Исмагиловна 20 Мар 2015
    документ 3нче сыйныф өчен татар теленнән дәрес-проект "Базарда". Ситдикова Гулия Нургаязовна 20 Мар 2015
    документ Максат хәле. Татар теленнән дәрес эшкәртмәсе. Шайхулова Милауша Фагиловна 20 Мар 2015
    документ 6 нчы сыйныф татар теленнән "Киләчәк заман хикәя фигыль" темасына дәрес эшкәртмәсе Насыбуллина Гульфия Султановна 20 Мар 2015
    документ Татар теленнән укыту проекты"5 сыйныфта ФДГС шартларында дәрес эшкәртмәсе" Миннулина Алсу Басыровна 20 Мар 2015
    документ Рус төркемендә татар теленнән дәрес эшкәртмәсе (6 сыйныф) Ахмадуллина Айгуль Гумаровна 20 Мар 2015
    документ 7нче рус сыйныфында татар теленнән үткәрелгән дәрес эшкәртмәсе ."Табигать һәм без" Васильева Раушания Аглулловна 20 Мар 2015
    документ "Җөмлә төрләрен кабатлау" (7 класста татар теленнән ФГОС дәрес планы) Ягафарова Рушания Хаматзакировна 20 Мар 2015
    презентация, документ Рус төркеменең 5нче сыйныфы өчен татар теленнән дәрес эшкәртмәсе Газизова Галия Усмановна 20 Мар 2015
    документ 1нче класска татар теленнән дәрес. "Я хәрефе". Гибадуллина Рамзия Зульфатовна 30 Мар 2015
    документ Татар теленнән дәрес планы."Бертөрле ике тартыкның янәшә килүе" 2 сыйныф Лотфуллина Алсу Камалутдиновна 19 Фев 2016
    документ 4 сыйныфта "Исем сүз төркемен кабатлау" темасына татар теленнән дәрес эшкәртмәсе Шарифуллина Гульназ Валериановна 31 Мар 2015
    презентация, документ Татар теленнән дәрес эшкәртмәсе (4 сыйныф). Сыйфат сүз төркеме. Минуллина Мадина Сулеймановна 31 Мар 2015
    разное 9 нчы класс өчен татар теленнән өстәмә дәрес планы Вахитова Елена Петровна 31 Мар 2015
    документ Сәламәт буласың килсә – спортны ярат! 3 нче сыйныф өчен татар теленнән дәрес планы (рус төркемендә укучы балалар өчен) Исмагилова Гузалия Ильтзаровна 12 Июл 2015
    документ Татар төркемендәге 2 нче сыйныф укучылары өчен татар теленнән "К хәрефе" темасына дәрес эшкәртмәсе. Бухарова Милауша Равильовна 20 Мар 2015
    документ Дәрес планы. Теркәгечләр. 7 сыйныф. Исламова Айсылу Хакимулловна 20 Мар 2015
    документ 5 нче сыйныфта татар теленнән "Сүз ясалу ысуллары. Кушымча ялгану ысулы" темасына үткәрелгән дәрес эшкәртмәсе Низамиева Рузиня Гадиевна 20 Мар 2015
    документ В.Д.Шадриков методикасы буенча төзелгән татар теленнән дәрес конспекты.Исемнең тартым белән төрләнеше.5 нче сыйныф. Рус төркеме. Зарипова Зульфия Мубаракзяновна 31 Мар 2015
    документ ачык дәрес Закирова Гульгена Шаукатовна 30 Мар 2015