Главная / Старшие классы / Родной язык и литература

Доклад на тему "Великому драматургу татарского народа Галиаскару Камалу 135 лет"

Скачать
53.5 КБ, 308902.doc Автор: Нагимова Равиля Рафкатовна, 20 Мар 2015

Сикертән ил язмышында үз эзләрен калдырган тарихи шәхесләре, атаклы кешеләре, истәлекле вакыйгалары белән данлыклы.

Әйе, егерменче йөз башы әдәбияты һәм мәдәнияте өлкә-сендә күренекле урын алган атаклы драматург, сүз остасы, журналист, җәмәгать эшлеклесе, татар театрына нигез са-лучы, ялкынлы публицист, Г. Камал – туган ягыбыз горур-лыгы.

2003 нче елга кадәр бөтен чыганакларда да әдипнең туган җире дип Казан шәһәре күрсәтелде. Республика милли ар-хивында Гарифуллин Дамир Хәйрулла улы тарафыннан Сикертән авылы метрикасы табылды Һәм әлегә атаклы шә-хеснең шушы авылда 1879 нчы елның 30 гыйнварында туганлыгы, 6 яшькә кадәр яшәгәнлеге ачыкланды. Әлеге мәгълүмат “Мәдәни җомга” газетасының 2004 нче елның

30 гыйнвар санында яктыртылды. Бу газетта Сикертән авы-лында 1879 нчы елда тутырылган метрика дәфтәренең бер бите бирелгән. Язуларның өченче юлында Галиәсгарның искечә 17 гыйнварда тууы, атасының иген игүче Галиәкбәр Камалетдин улы икәнлеге язылган.

Галиәкбәр Камалетдинов аз сүзле, коры табигатьле, үз сү-зендә нык торучы кеше була.Үзенең бер хәреф тә яза бел-мәвеннән туйган булганлыктан, Галиәсгарне, бар көчен куеп, зур гыйлемле кеше булганга кадәр укытырга карар бирә.

Галиәсгар тулы йөзле, кечкенәлегенә карамастан, җитди карашлы бер бала булып үсә. Ата-анасының иртә таңнан кара төнгә кадәр эш өстендә утырулары, Галиәсгаргә иркә-ләнергә мөмкинлек булмый.

Җәй көннәрендә Галиәсгарне анасының туган авылы Мас-рага - әбисе, анасы белән бертуган апалары-абыйлары яны-на кайтарып куя торган булганнар. Яшь баланы авылга җибәрүнең сәбәбе кечкенә: җәй башлану белән Казан татар кустарьлары Мәкәрҗә ярминкәсенә көн-төн хәзерлек алып барганнар. Масра авылы Галиәсгар өчен курорт булып хез-мәт иткән. Бабасы Хәбибулла гаиләсендә ашау-эчү мул бу-ла. Болар бар да Галиәсгарнең сәламәтлеге өчен уңай йо-гынты ясый.

Галиәкбәр Камалетдиновның бер кызык табигате булган. Ул бер квартирда бер елдан артык тора алмаган, гел күчеп йөргән, шунлыктан Галиәсгаргә “Госмания”, “Халидия”, Галләм хәзрәт, Әҗимов, “Мөхәммәдия” мәдрәсәләрендә укырга туры килә. Казанга кайткач, әдип бөтен күңелен

театр эшенә бирә.

Белгәнебезчә, үзенең тормышын зур эшчәнлек, нәтиҗәле хезмәт белән уздырган. Г. Камалның таланты бик күп тар-макларда чәчәк атты, татар культура тарихында онытыл-маслык үрнәкләр калдырды. Г. Камалның тормышы һәм иҗаты татарның иҗтимагый фикер үсеше тарихында якты сәхифә булып тора.

“ Г.Камал мирасы” дигәндә иң әүвәл аның “Беренче театр”, “Безнең шәһәрнең серләре”, “Банкрот”, комедия-ләрен, “Бәхетсез егет”, драмасын күз алдында тотабыз. Аларны классик үрнәк әсәрләр дип атыйбыз. Әлбәттә, Г.Камалның башка иҗат җәүһәрләрен дә (ә ул барлыгы 30дан артык пьеса һәм инсценировкалар, шигырьләр, мә-каләләр, бәяләмәләр язган, тәрҗемәләр ясаган) югары бәялибез. Татар әдәбияты хәзинәсенә зур өлеш кертүе, армый- талмый җәмәгать эше алып баруы белән Г.Камал халыкның мәхәббәтенә лаек булды, олы абруй казанды. 1923 нче елда аңа мактаулы “Хезмәт Герое” исеме би-релсә, 1926нчы елда Г.Камалга рәсми төстә “Татар халык драматургы-әдибе” исеме бирелә һәм ул – “татар драма әдәбиятының зур хезмәтчесе, атасы һәм татар артист-ларының якын ярдәмчесе” дип бәяләнә.

Укучыларыбыз ““Төбәгебезнең күренекле шәхесләре эзе” буйлап мәгълүмат туплыйлар, каләм тибрәтеп, иҗади көчләрен сынап карыйлар. Г.Камалның оныклары Диләрә ханым Даут кызының, Фидакарь ага Камалетдин улының истәлекләрен өйрәнәләр. Камаллар нәселе бик зур. Диләрә ханымның 12 оныгы бар. Әдипнең энесе Габ-драхманның улы Искәндәр Камалов бүген архивлардан кайтып керми. Ул нәселләренең шәҗәрәсен ясаган.

Галиәсгар Камалның шәхси әйберләренең бер өлеше Камал театрында саклана. Тукай музеена исә, әле яңарак кына Галиәсгар Камалның Коръәнен китергәннәр.

Милли музейда Камалның гаризалары да саклана. Ул аларны Казанда мөселман китаплары белән сәүдә итү теләге тугач губернаторга язган була.

Бүген татар сәхнә сәнгатенең әйдәп баручысы булган Татар дәүләт академия театры Галиәсгар Камал исемен йөртә.

Арча районы тормышын яктырткан, кешеләре белән таныштырган "Бөек Тукай Ватаны син – Арча!" җыентыгында хакимият башлыгы Алмас Назировның мондый сүзләре бар: "...үзеңнең туган җиреңнең тарихын, үткәнен өйрәнми-белми торып, яхшы киләчәк төзеп булмый". Бу гыйбарә Арча халкына бүген дә бик туры килеп тора. Галиәсгар Камал урау юллар аша кайта туган ягына.

Бөек Тукайның "Тик фәкать милләткә хезмәткә мәхәббәт миндә бар..." дигән сүзләрен бүген сикертәнлеләргә, гомумән, Арча халкына атап әйтелсә, бик тә урынлы булыр. Арча үзәгендә язучылар аллеясы бар, анда Габдулла Тукай, Гомәр Бәширов, Гариф Ахунов, Мөхәммәт Мәһдиев һәм бөек әдибебез Галиәсгар Камалга бюстлар куелган.


Автор: Нагимова Равиля Рафкатовна
Похожие материалы
Тип Название материала Автор Опубликован
документ Доклад на тему "Великому драматургу татарского народа Галиаскару Камалу 135 лет" Нагимова Равиля Рафкатовна 20 Мар 2015
документ Конспект занятия для национальной (средней) группы на тему: «Знакомство с татарским орнаментом, через традиции и обычаи татарского народа" Рахимова Лилия Фанисовна 20 Ноя 2015
документ Доклад из опыта работы на тему:"Знакомство дошкольников с историей, традициями и обрядами русского народа" Серегина Татьяна Сергеевна 8 Апр 2015
документ Конспект деловой игры с педагогами детского сада "Обогащение и формирование нравственной культуры на основе ценностей, традиций татарского народа". ИСКАНДЕРОВА АНЖЕЛИКА ИЛЬДАРОВНА 31 Мар 2015
презентация "Язык и культура татарского народа" Хайретдинова Гульфия Хайдаровна 21 Мар 2015
документ Конспект занятия в национальной (средней) группе на тему:“Знакомство с татарским орнаментом через традиции татарского народа” Рахимова Лилия Фанисовна 31 Мар 2015
документ Проект на тему:"Традиционные праздники русского народа". Щагина Елена Петровна 29 Апр 2015
документ Итоговое занятие по английскому языку для детей 5-6 лет на тему: "Знакомство с друзьями " Ибрагимова Диана Эльнуровна 4 Июл 2015
разное Культура татарского народа. Материалы к КТД "Дружба народов" Касаткина Татьяна Васильевна 23 Сен 2015
документ конспект НОД "Булгары – древние предки татарского народа" Хайретдинова Гузель Нурулловна 10 Апр 2015
документ Доклад "Трудовое воспитание детей на традициях народа Саха" Матвеева Евдокия Иннокентьевна 26 Апр 2015
презентация Презентация к уроку татарского языка на тему "Кошлар". Гиниятуллина Люция Сингатовна 20 Мар 2015
презентация Презентация к уроку татарского языка на тему: "Жизнь и творчество Габдуллы Тукая" Тагирова Гульназ Гарифулловна 20 Мар 2015
документ Статья на тему "Использование национально-регионального компонента в преподавании татарского языка" Хайруллина Гулина Камилевна 20 Мар 2015
презентация Презентация урока татарского языка на тему "Ө хәрефе" (татарская группа), 2 класс Кадирова Айгуль Фагимовна 30 Янв 2016
презентация Фольклор татарского народа (на татарском языке) Фатыхова Регина Рустемовна 30 Мар 2015
документ Доклад на тему "Развитие этнокультурной компетентности детей 6-7 лет на основе фольклора" Готовцева Октябрина Алексеевна 30 Мар 2015
разное Доклад на тему "Самооценка младших школьников" Низовцева Галина Михайловна 30 Мар 2015
документ Воспитание патриотизма у школьников на основе традиций и культуры татарского народа. Воспитание патриотизма у школьников на основе традиций и культуры татарского народа. Магжанов Азат Садикович 20 Мар 2015
документ конспект урока на тему " Моя семья" Эмиралиева Эльвина Рустемовна 15 Окт 2015
презентация Научная конференция на тему "Мировые экологические проблемы" Имамутдинов Альберт Азатович 20 Окт 2015
презентация Презентация на тему:"Знакомство с искусством оригами". Тернющенко Ирина Борисовна 1 Апр 2015
документ проект на тему "Человек и его здоровье" гордеева лидия павловна 4 Июл 2015
документ Стихи на тему "Береги природу" Цензор Ольга Вячеславовна 4 Июл 2015
документ Эссе на тему "Моя профессия - воспитатель" Котенко Татьяна Германовна 4 Июл 2015
документ Эссе на тему: "Я - учитель!" Валл Людмила Николаевна 7 Апр 2016
документ Проект на тему: Новогодняя игрушка" Озерская Лариса Ивановна 4 Июл 2015
документ Конспект урока татарского литературы на тему "Хәйләгә каршы хәйлә" (Татар халык әкияте) во 2 классе (татарская группа) по ФГОС. Кадирова Айгуль Фагимовна 30 Янв 2016
разное Доклад на педсовете на тему "Воспитание сенсорной культуры ребенка" Полякова Людмила Глебовна 31 Мар 2015
разное Доклад на педсовете на тему "Воспитание сенсорной культуры ребенка" Полякова Людмила Глебовна 31 Мар 2015
документ Доклад на тему: "Огород на окне" Мельникова Галина Петровна 31 Мар 2015
документ Доклад на педсовете на тему: "Театрализованная деятельность" Скорева Надежда Владимировна 1 Апр 2015
презентация Доклад на тему: "Игровые технологии на уроке" Монгуш Наталья Шыыраповна 1 Апр 2015
документ Выступление на тему "Обычаи и традиции народа" Габдулбасырова Гульназ Зафировна 20 Мар 2015
документ Классный час на тему: "Великие подвиги российского народа" Добрынин Константин Александрович 21 Мар 2015
разное Познавательное занятие на тему "Жизнь и быт народа ханты" в подготовительной группе Василенко Татьяна Александровна 4 Апр 2015
разное Познавательное занятие на тему "Жизнь и быт народа ханты" в подготовительной группе Василенко Татьяна Александровна 4 Апр 2015
документ Статья на тему "Традиции мордовского народа". Давыдова Светлана Максимовна 4 Апр 2015
документ Конспект на тему: " Культура и традиции русского народа". Фуфаева Юлия Юрьевна 8 Дек 2015
разное Презентация на тему: "Приобщение дошкольников к культурно- нравственным ценностям своего народа". Шведова Лариса Валерьевна 24 Сен 2015